Kurpiowska tradycja na scenie PSP nr 4. Pierwszy Festiwal Zespołów Ludowych w Pułtusku

16/09/2026

Pokazać regionalną kulturę nie tylko w szkolnej sali lekcyjnej, lecz także poprzez bezpośredni kontakt z muzyką, tańcem, rękodziełem i ludźmi, którzy od lat pielęgnują tradycje swoich małych ojczyzn – taki cel przyświecał pierwszemu Festiwalowi Zespołów Ludowych, który odbył się w Publicznej Szkole Podstawowej nr 4 im. Ireny Szewińskiej w Pułtusku. Spotkanie zostało zorganizowane w ramach autorskiego programu szkoły „Mój Region Kurpie” przez Stowarzyszenie „Zielone Mosty Narwi”, w ramach zadania publicznego „Kultura bliżej nas”.

Festiwal stał się okazją do zaprezentowania różnorodności tradycji Kurpi Białych i Zielonych. Na scenie wystąpiły zespoły reprezentujące różne środowiska i pokolenia: „Mali Dębiniacy”, Zespół Pieśni i Tańca Obryte, Regionalny Zespół Pieśni i Tańca „Puszcza Biała” z Pniewa wraz z młodzieżową grupą „Dzieci Puszczy Białej” oraz zespół „U nas na Kurpiach Białych” z gminy Rząśnik. W ich wykonaniu zabrzmiały tradycyjne pieśni i przyśpiewki, a prezentacje taneczne przybliżyły charakterystyczne elementy kurpiowskiego folkloru. Szczególnym momentem był wspólny występ „Puszczy Białej” i „Dzieci Puszczy Białej”, podczas którego wykonano „Hymn Kurpiowski”.

Jednym z ważnych akcentów spotkania było przypomnienie postaci Bonifacego Kozłowskiego – wybitnego animatora i znawcy folkloru Puszczy Białej, który przez wiele lat był związany z zespołami „Kurpie Białe” i „Dzieci Puszczy Białej”. Jako ich założyciel, kierownik i choreograf przyczyniał się do zachowania oraz popularyzowania regionalnego repertuaru, prezentując go publiczności w Polsce i poza granicami kraju. Jego dorobek pozostaje ważną częścią historii kurpiowskiego ruchu artystycznego, a pamięć o nim jest obecna również w Pułtusku, gdzie został pośmiertnie uhonorowany Medalem „Za zasługi dla Miasta Pułtuska”.

Organizacja festiwalu była naturalnym uzupełnieniem działań podejmowanych przez PSP nr 4 w ramach programu „Mój Region Kurpie”. Szkoła od kilku lat przybliża uczniom dziedzictwo regionu, wykorzystując zarówno zajęcia edukacyjne, jak i praktyczne spotkania z twórcami. Wśród podejmowanych inicjatyw znalazły się m.in. warsztaty wykonywania kurpiowskich ozdób wielkanocnych i bożonarodzeniowych oraz wyjazdy uczniów do Kuźni Kurpiowskiej w Pniewie. Współpraca ze Stowarzyszeniem „Puszcza Biała – Moja Mała Ojczyzna” i jego prezeską Haliną Witkowską pozwala młodym mieszkańcom Pułtuska poznawać regionalne dziedzictwo poprzez działanie i spotkanie z jego depozytariuszami.

Festiwal miał także swoją część prezentacyjną poza sceną. Uczestnicy mogli obejrzeć tradycyjne rękodzieło, w tym kurpiowskie hafty i ozdoby, przygotowane przez Stowarzyszenie „Puszcza Biała – Moja Mała Ojczyzna” oraz Halinę Witkowską. Swoje stoisko przygotowało również Stowarzyszenie „Zielone Mosty Narwi”, natomiast Koło Gospodyń Wiejskich „Czerwone Korale” z Klask zadbało o poczęstunek, oferując uczestnikom domowe wypieki i napoje.

W wydarzeniu uczestniczyli przedstawiciele samorządu, organizacji społecznych oraz środowisk działających na rzecz kultury regionalnej. Samorząd Gminy Pułtusk reprezentował Pierwszy Zastępca Burmistrza Miasta Pułtusk Mateusz Miłoszewski. Wśród uczestników spotkania znaleźli się również Wicestarosta Pułtuski Emilia Gąsecka, prezes Lokalnej Grupy Działania „Zielone Mosty Narwi” Albert Jaworski oraz prezes Stowarzyszenia „Puszcza Biała – Moja Mała Ojczyzna” Halina Witkowska. Głos zabrali także dyrektor PSP nr 4 Krzysztof Łachmański oraz przedstawiciele organizatorów.

Pierwsza edycja festiwalu pokazała, że regionalne dziedzictwo może być prezentowane w sposób atrakcyjny dla współczesnej publiczności, a jednocześnie pozostawać wierne swoim źródłom. Szczególnie istotne było spotkanie wykonawców dorosłych z młodymi artystami – uczniami i członkami młodzieżowych grup, którzy uczą się repertuaru, tańców i zwyczajów związanych z kulturą Puszczy Białej.

Takie inicjatywy mają znaczenie również dlatego, że pozwalają zachować ciągłość między tym, co zostało przekazane przez poprzedników, a tym, co będzie obecne w życiu lokalnej społeczności w przyszłości. Festiwal w PSP nr 4 był więc nie tylko prezentacją zespołów ludowych, ale przede wszystkim spotkaniem ludzi, dla których kurpiowska tradycja jest częścią regionalnej tożsamości i którą chcą przekazywać dalej.